0 Likes 2 Views

The Velvet Underground

In de jaren 60 zongen de meeste bands over onschuldige liefde, het strand of de hippie-idealen van de ‘Summer of Love’. Maar in New York besloot een jonge muzikant genaamd Lou Reed het over een heel andere boeg te gooien. Geïnspireerd door zijn liefde voor obscure literatuur, schreef hij een nummer dat de popmuziek voorgoed zou opschudden: Venus in Furs.
Samen met zijn band ⁠The Velvet Underground creëerde hij de soundtrack voor het negentiende-eeuwse meesterwerk van Leopold von Sacher-Masoch. Hoe kwam dit iconische nummer tot stand, en waarom klinkt het zo hypnotiserend duister?

De Tekst: Een directe ode aan Severin en Wanda

Lou Reed hield er niet van om oppervlakkige popliedjes te schrijven; hij wilde de realiteit en de psychologie van de menselijke schaduwzijden opzoeken. In de tekst van het nummer hoor je direct de personages en thema’s uit het boek terug:
  • “Shiny, shiny, shiny boots of leather…” – Reed opent het nummer met een directe verwijzing naar de fetisj-esthetiek en kledingstukken die Sacher-Masoch beschreef. [1]
  • “Severin, Severin, speak your name…” – Lou Reed roept het hoofdpersonage uit het boek letterlijk aan. Hij bezingt de pijn, het smeken en de bendede knieën van de onderdanige Severin die zich overgeeft aan zijn meesteres.

Het Geluid: S&M vertaald naar muziek

Om de beklemmende, obsessieve sfeer van het boek over te brengen, kon de band geen vrolijke gitaarakkoorden gebruiken. Ze bedachten daarom een aantal revolutionaire muzikale technieken die destijds compleet ongewoon waren:
  • De ‘Ostrich Guitar’: Lou Reed stemde alle zes de snaren van zijn gitaar op exact dezelfde noot. Dit zorgde voor een zwaar, ronkend en monotoon ‘drone’-geluid dat de luisteraar in een soort psychologische hypnose brengt.
  • De Jankerige Altviool: Bandlid John Cale speelde op een elektrische altviool. In plaats van een mooie melodie te spelen, liet hij de snaren gieren, piepen en krassen. Het geluid snijdt door merg en been en bootst op muzikale wijze het angstaanjagende maar opwindende gevoel van een zweepslag na.
  • De Hartslag van de Slaaf: Drumster Maureen Tucker weigerde een standaard rock-ritme te spelen. Ze sloeg in een traag, onheilspellend tempo op een zware basdrum, gecombineerd met het ritmische geratel van een tamboerijn. Het klinkt als de voetstappen van iemand die zijn noodlot tegemoet loopt.

Waarom dit nummer de geschiedenis veranderde

Toen het album The Velvet Underground & Nico in 1967 uitkwam (met de beroemde banaan op de hoes van Andy Warhol), snapte het grote publiek er aanvankelijk niets van. Het nummer werd gecensureerd en radiozenders weigerden het te draaien. Het vieren van masochisme en bondage in de popcultuur was destijds een gigantisch taboe.
De invloed van het nummer bleek echter gigantisch. De legendarische muzikant Brian Eno zei ooit: “Het eerste album van The Velvet Underground verkocht destijds maar 30.000 exemplaren, maar iedereen die er één kocht, begon een band.” Zonder Venus in Furs en de muzikale vertaling van Sacher-Masochs boek hadden genres zoals punk, goth rock (zoals Siouxsie and the Banshees en Bauhaus) en post-punk simpelweg nooit bestaan.
Sacher-Masoch gaf de wereld de psychologische term ‘masochisme’; The Velvet Underground gaf die term haar ultieme, onvergetelijke sound.